W sporze z konsumentem sam weksel to już za mało – ważna nowelizacja KPC

 

Ustawodawca w końcu zdecydował się na wprowadzenie do procedury cywilnej zmian, które ochronią konsumentów przed dochodzeniem roszczeń wyłącznie w oparciu o weksel. 24 września 2021r. wchodzi w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, której celem jest zwiększenie ochrony konsumentów w sporach o zapłatę.

W naszej praktyce niejednokrotnie spotykaliśmy się ze sprawami, gdzie powód uzyskiwał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wyłącznie w  oparciu o weksel. Sądy nie wymagały przedstawienia przez powoda umowy pożyczki  i tym samym nie badały ewentualnej abuzywności jej postanowień, uznając weksel za wystarczającą podstawę do zasądzenia całości roszczenia. Wobec tego konsumenci, którzy nie wnieśli zarzutów od nakazu zapłaty,  musieli  dokonywać spłaty nie tylko kapitału pożyczki i odsetek, lecz również rażąco wysokich kosztów pozaodsetkowych, które nierzadko przenosiły wartość udzielonego kapitału.

Takie stanowisko wymiaru sprawiedliwości było słusznie krytykowane, również przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który to w wyroku w sprawie Profi Credit Polska S.A. ( sygn. akt: C -176/17) opowiedział się za niedopuszczalnością konstruowania takich przepisów krajowych, które umożliwiają wydanie nakazu zapłaty przeciwko konsumentowi wyłącznie w oparciu o weksel własny. Z perspektywy naszych klientów – konsumentów wprowadzana zmiana ma doniosłe znaczenie, bowiem, wbrew obiegowej opinii, nadal wielu sędziów wydaje nakazy zapłaty w postępowaniu nakazowym bez zapoznania się z umową leżącą u podstaw roszczenia w sprawach, gdzie abuzywność postanowień umownych stosowanych przez tzw. „firmy chwilówkowe”  jest powszechnie znana.

Znowelizowany art. 485 § 2 zd. drugie kodeksu postępowania cywilnego otrzymuje następujące brzmienie:

„Jeżeli dłużnikiem jest konsument, niezbędne jest przedstawienie wraz z pozwem umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową i załącznikami”

Co istotne, ustawodawca nałożył na powoda obowiązek zamieszczenia oświadczenia o tym, czy roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem, zaś złożenie nieprawdziwego oświadczenia w tym zakresie grozi powodowi (a także jego pełnomocnikowi czy też przedstawicielowi ustawowemu) skazaniem  przez Sąd na grzywnę.  Warto zaznaczyć, że oświadczenie o tym, czy dochodzone pozwem roszczenie powstało w związku z umową zawartą z konsumentem jest wymogiem formalnym, którego brak skutkuje zwrotem pozwu.

Powyższą zmianę należy ocenić pozytywnie. Sąd rozpoznający sprawę będzie zobligowany do zbadania przedstawionej przez powoda umowy pod kątem jej zgodności z prawem oraz zasadami współżycia społecznego niezależnie od przedstawionych przez konsumenta zarzutów.

Na aprobatę zasługuje również wprowadzana niniejszą nowelizacją zmiana ustawy o kosztach sądowych cywilnych w sprawach cywilnych, która przewiduje, że od zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemu przeciwko konsumentowi pobiera się opłatę nie większą niż 750 złotych. Choć opłata ta nadal jawi się jako wysoka to z całą pewnością zwiększy realizację prawa do sądu dla konsumentów, którzy nie będą mogli skorzystać ze zwolnienia  od opłaty od zarzutów.

Jeżeli otrzymałeś nakaz zapłaty i nie wiesz, co robić zgłoś się do nas.

Adwokat Anna Uznańska, Kancelaria  Adwokacka Szantar i Wspólnicy

Czy powództwo może być przedwczesne?

Czy powództwo może być przedwczesne?

Wielokrotnie w sprawach, które trafiły do naszej kancelarii Sądy uznawały, iż powództwo zostało wniesione przedwcześnie i oddalały je w całości. Dotyczyło to zarówno spraw na kilkaset złotych jak również spraw na kilkaset tysięcy złotych.

Czym jest zatem przedwczesność powództwa oraz jaki ona ma skutek procesowy?

Powód wnosząc pozew do sądu winien dokładnie określić jego żądanie a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczyć wartości przedmiotu sporu. Powód winien w uzasadnieniu pozwu wskazać m. in. fakty, na których opiera swoje żądanie, (wynika to  wprost z art. 187 § 1. kpc).

W przypadku umów pożyczek lub umów kredytu wymagalność roszczenia wynikać będzie z postanowień umowy stanowiącej źródło roszczenia powoda w konkretnym postępowaniu sądowym.

Jednakże należy rozróżnić dwa zupełnie różne terminytermin spełnienia świadczenia (termin zapłaty) oraz termin wymagalności. Podkreślania wymaga, iż terminy te nie są tożsame.

Termin spełnienia świadczenia to ostatni dzień, w którym najpóźniej dłużnik musi spełnić swoje świadczenie.  Dla przykładu: jeżeli umowa pożyczki została zawarta na okres 30 dni w dniu 1 stycznia 2021 r. (czyli do dnia 31 stycznia 2021 r.) to terminem płatności jest dzień 31 stycznia 2021 r.

Natomiast dzień wymagalności roszczenia to następny dzień po terminie spełnienia świadczenia przez dłużnika. Terminem wymagalności umowy pożyczki zawartej na okres 30  dni w dniu 1 stycznia 2021 r. (czyli do dnia 31 stycznia 2021 r.) jest zatem dzień 1 lutego 2021 r.

Umowy jednak, szczególnie te na duże kwoty (umowy pożyczki bankowej, kredytu) zastrzegają rozłożenie spełnienie świadczenia  na okres kilku lub kilkudziesięciu miesięcy. W przypadku  właśnie takich umów zawartych na dłuższe okresy strony umowy  zawsze wprowadzają konkretną procedurę wypowiedzenia umowy.

Procedura ta dotyczy zindywidualizowania podstaw do wypowiedzenia umowy ( np. opóźnienie w zapłacie dwóch rat), oraz sposobu wypowiedzenia umowy (wypowiedzenie wysłane przesyłką poleconą, w określonych terminie po doręczeniu wezwania do zapłaty).

Nadmienić należy, iż analizując prawidłowość przeprowadzenia owej procedury na uwadze mieć należy nie tylko postanowienia konkretnych umów ale również  powszechnie obowiązujące przepisy prawa w tym np. prawa bankowego. Takim przepisem w sytuacji kiedy mamy do czynienia z kredytem czy pożyczką udzieloną przez Bank jest w szczególności art.75a-c prawa bankowego, który zastrzega obowiązek Banku uprzedniego wezwania do zapłaty kredytobiorcy w terminie 14 dni  przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu.

Przedwczesność wytoczonego powództwa oznacza zatem sytuację kiedy mając na uwadze treści postanowień dotyczących procedury wypowiedzenia umowy oraz obowiązujące przepisy prawa, wskutek przeprowadzenia jej w sposób nieprawidłowy bądź też nie przeprowadzenia jej w ogóle, roszczenie powoda nie stało się wymagalne.

Przykładem takich sytuacji może być:

  • wysłanie oświadczenia o wypowiedzeniu na nieprawidłowy adres kredytobiorcy,
  • złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w przypadku zaległości w zapłacie jednej raty w przypadku, kiedy postanowienia umowy przewidują, iż podstawą do wypowiedzenia jest zaległość co najmniej dwóch rat,
  • złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy przy braku uprzedniego wezwania do zapłaty przed wypowiedzeniem (w przypadku Banku niezależnie od zawarcia w umowie postanowień dotyczących obowiązku uprzedniego wezwania z uwagi na powszechnie obowiązujący przepis art 75 c prawa bankowego.)

Bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. Zgodnie z określoną ustawowo procedurą, w pierwszej kolejności powód winien doręczyć kredytobiorcy wezwanie do zapłaty określone w art. 75c ust. 1-2 ustawy Prawo bankowe oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu na spłatę zadłużenia wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych). Dopiero po upływie tego terminu bank może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli w sprawie wypowiedzenia umowy kredytowej. W przypadku gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieskuteczna. W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu.

Jeśli przeciwko Tobie zostało wytoczone powództwo i potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z Nami.

adw. Agnieszka Lipińska, Kancelaria Adwokacka Szantar i Wspólnicy, 

 

Pierwszy post na blogu Kancelarii

Witamy Państwa na blogu Kancelarii Adwokackiej Szantar i Wspólnicy. Jesteśmy zespołem zaangażowanych prawników. Pomagamy przede wszystkim konsumentom w sporach sądowych z firmami pożyczkowymi (tzw. chwilówkami), bankami, funduszami sekurytyzacyjnymi. Odzyskujemy pieniądze nienależnie pobrane przez podmioty udzielające pożyczek. Negocjujemy z wierzycielami. Bronimy praw dłużników w trakcie egzekucji. Często działamy niestandardowo, jednak zawsze w interesie Klienta.

Czytaj dalej