alimenty na dziecko wniosek z datą wsteczną

Alimenty na dziecko – ile można dostać, jak o nie walczyć?

Wychowanie dziecka wiąże się nie tylko z poświęceniem czasu i uwagi czy cierpliwością, ale także sporymi wydatkami. Zazwyczaj rodzice wspólnie ponoszą koszty utrzymania malucha, ale polskie prawo przewiduje również obowiązek pomocy dzieciom wychowanym przez samotnych rodziców. Zobacz poniżej, jak skutecznie walczyć o alimenty na dziecko oraz ile mogą wynosić.

Obowiązek alimentacyjny – co to jest?

Na początek sprawdź, czym tak naprawdę są alimenty na dziecko. Informacje znajdziesz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 7 września 2007 roku. Według art. 133 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie może utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Taki obowiązek alimentacyjny spoczywa na matce oraz ojcu wskazanym w akcie urodzenia dziecka. Warto także dodać, że jeśli ojcostwo zostało ustalone nieprawidłowo, obowiązek płacenia alimentów spoczywa na niewłaściwej osobie.

Alimenty powinny pokrywać potrzeby dziecka, np.:

  • wyżywienie,
  • leczenie,
  • zakup odzieży,
  • edukacja,
  • wypoczynek i rozrywka.

Wydatki takie wynikają z usprawiedliwionych potrzeb dziecka – są konieczne i niezbędne. Mogą się jednak zmieniać ze względu na np. stan zdrowia czy wiek dziecka. Im dziecko jest starsze, tym jego potrzeby materialne rosną. Inna kwota alimentów zostanie zasądzona na dziecko w wieku 3 lat a inne na nastolatka mającego 15 lat. Podwyższenie alimentów jest wówczas uzasadnione zwiększonymi potrzebami dziecka (chociażby dodatkowe zajęcia edukacyjne, rozrywka). Natomiast zmniejszenie alimentów jest możliwe, jeśli rodzic zobowiązany do płacenia świadczeń traci możliwości majątkowe i zarobkowe. Usprawiedliwione potrzeby dziecka to również koszt zatrudnienia opiekunki, gdy rodzic pracuje i nie może samodzielnie zająć się maluchem.

Rodzaje alimentów:

  • dobrowolne alimenty na dziecko,
  • alimenty na nienarodzone dziecko,
  • alimenty na dziecko niepełnoletnie,
  • alimenty na dorosłe dziecko,
  • alimenty na matkę dziecka bez ślubu.

Ustalenie wysokości alimentów

Przed złożeniem wniosku o pomoc finansową w utrzymaniu dziecka, trzeba określić wysokość alimentów. Wbrew pozorom nie jest ona stała. Wysokość alimentów zależy od dwóch najważniejszych czynników:

  1. wysokości stałych, usprawiedliwionych potrzeb dziecka,
  2. możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Alimenty a dodatkowe wydatki na dziecko

Sąd rozstrzygający w sprawach alimentacyjnych uwzględnia stałe koszty utrzymania dziecka wymienione wyżej, czyli wydatki ponoszone regularnie. Oznacza to, że świadczenie alimentacyjne nie będzie obejmowało wydatków jednorazowych, jak wycieczka szkolna, przyjęcie urodzinowe albo zakup nowych mebli do pokoju dziecka. Sąd rozważa także, w jakim stopniu każdy z rodziców finansował wydatki na dziecko, aby odpowiednio ich obciążyć przy ustalaniu wysokości alimentów.

Możliwości majątkowe a obowiązek alimentacyjny względem dziecka

Aby płacić alimenty, trzeba mieć odpowiednie możliwości majątkowe, czyli możliwości finansowe. Ich oceny dokonuje sąd – bierze pod uwagę wysokość dochodów rodzica dziecka z tytułu m.in. pracy stałej lub dorywczej, prowadzenia własnej działalności gospodarczej, renty lub emerytury. Dodatkowo ocenie podlegają także dochody z pracy nieopodatkowanej i niezgłoszonej, a także oszczędności.

Możliwości zarobkowe zależą od potencjału rodzica do uzyskania dochodów – czy może realnie podjąć pracę i z jakim wynagrodzeniem, aby rozpocząć płacenie alimentów. Sąd określa też, czy dana osoba ma możliwość zmiany pracy na lepiej płatną albo podjąć dodatkowe zatrudnienie. Zakres obowiązku alimentacyjnego ustala się, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

ile trwa sprawa o alimenty

Jak zawalczyć o wypełnienie obowiązku alimentacyjnego?

O alimenty na dziecko możesz zawalczyć w postępowaniu sądowym, niezależnie czy chodzi o pozew, czy wniosek o alimenty. Nie istnieje jednak gotowy wzór takiego pisma. O pomoc w sporządzeniu pisma warto poprosić więc doświadczonego prawnika, np. z Kancelarii Adwokackiej Szantar. Prawnik – adwokat lub radca prawny –  dodatkowo wyjaśni każdy etap tego procesu i sprawi, że zarówno rodzic występujący o alimenty jak i dziecko unikną sporej dawki stresu. Także w sytuacji gdy zostaniesz pozwany o alimenty warto skorzystać z pomocy prawnej aby doprowadzić do zasądzenia alimentów w adekwatnej wysokości.

Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych rzadko dysponuje dokumentami obrazującymi możliwości finansowe drugiego rodzica (umowy, deklaracje podatkowe, decyzja o rencie lub emeryturze). Z tego względu może domagać się, by sąd właściwy zobowiązał rodzica do przedstawienia takich pism. Obowiązek alimentacyjny rodziców również obejmuje osoby, które nie mają kontaktu z dzieckiem albo ukrywają swoją sytuację majątkową – sąd wówczas przeprowadza postępowanie dowodowe.

Roszczenia alimentacyjne – dokumenty

Dla potwierdzenia usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka warto do wniosku załączyć dokumenty takie jak:

  • umowa najmu i rachunki za utrzymanie mieszkania;
  • paragony lub faktury za zakup odzieży, obuwia, środków czystości, żywności;
  • umowa ze żłobkiem i opiekunką;
  • rachunki lub umowy z tytułu zajęć dodatkowych dziecka, jak języki obce czy sport;
  • dokumentacja lekarska i paragony za zakup leków.

Pozew należy złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka.

Wniosek o zabezpieczenie alimentów z datą wsteczną

Procedury sądowe w przypadku alimentów na dziecko mogą trwać nawet kilka miesięcy. Aby zapewnić dziecku oraz jednemu z rodziców środki na utrzymanie, trzeba postarać się o zabezpieczenie alimentów. Zabezpieczenie pozwala uzyskać niezbędne świadczenia jeszcze w trakcie trwania postępowania. Jeśli strona wykaże, że z poprzedniego okresu pozostają niezaspokojone potrzeby, warto zadbać o zabezpieczenie z datą wsteczną, które ureguluje należne środki.

Wykorzystanie funduszu alimentacyjnego

Rodzice samotnie wychowujący dziecko mogą skorzystać z funduszu alimentacyjnego, czyli pomocy finansowej, o ile nie otrzymują już alimentów od drugiego rodzica. Najczęściej ma to miejsce jeśli osoba zobowiązana do płacenia alimentów jest niewypłacalna albo się od tego uchyla. Aby uzyskać pomoc z funduszu trzeba spełniać jednak kilka warunków, m.in. zmieniające się kryterium dochodowe oraz udowodnioną bezskuteczność egzekucji.

Wydatki na dziecko – alimenty

Sprawa o alimenty na dziecko może być dość skomplikowana, zwłaszcza przy złożonej sytuacji rodzinnej. Aby wszystko przebiegło zgodnie z planem, najlepiej jest skontaktować się ze sprawdzonym doradcą, który przeprowadzi Cię przez wszystkie etapy i pomoże zebrać odpowiednie dokumenty. Prawnicy z Kancelarii Adwokackiej Szantar są w tej kwestii godni zaufania – przekonaj się, jak zawalczą o Twoje prawa.

FAQ

1. Jak oblicza się wysokość alimentów na dziecko?

Sąd bierze pod uwagę potrzeby dziecka, a także możliwości finansowe rodzica na podstawie określonych dokumentów. Każda sytuacja rozpatrywana jest więc indywidualnie.

2. Ile trwa sprawa o alimenty?

To zależy od sprawy – czasami procedury sądowe trwają nawet wiele miesięcy, dlatego warto zadbać o zabezpieczenie alimentów. Wówczas środki zostaną wypłacone szybciej.

3. Co zrobić, jeśli rodzic nie płaci alimentów?

Niepłacenie alimentów to przestępstwo. Jeśli komornik potwierdzi, że egzekucja środków od dłużnika okazała się bezskuteczna, rodzic samotnie wychowujący dziecko może starać się o pomoc z funduszu alimentacyjnego.

zmiana nazwiska po rozwodzie

Zmiana nazwiska po rozwodzie – jak to załatwić?

Imię czy nazwisko to coś więcej niż ciąg liter – ma wielkie znaczenie w naszym życiu. Wyróżnia Cię na tle innych osób, definiuje Cię i określa Twoje miejsce na świecie. Nic więc dziwnego, że po rozwodzie wiele osób decyduje się powrócić do poprzedniego nazwiska, a co za tym w pewnym sensie idzie – także życia sprzed nieudanego związku. Sprawdź poniżej, jak wygląda zmiana nazwiska po rozwodzie.

Powrót do nazwiska noszonego przed ślubem – kiedy jest możliwy?

Rozwód to wydarzenie, które wiąże się z wieloma negatywnymi emocjami – nic dziwnego, że niektóre osoby chcą po nim zacząć życie niejako od początku. Dla wielu rozwodników (w większości kobiet) powrót do poprzedniego nazwiska jest więc bardzo ważny i pomaga przyzwyczaić się do nowego stanu. Warto wiedzieć jednak, że zmiana nazwiska po rozwodzie to procedura, która wymaga zaistnienia odpowiedniej sytuacji.

Najprościej jest przeprowadzić powrót do nazwiska panieńskiego bezpośrednio po rozwodzie. Określa to art. 59 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa w ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu.

Oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego – czy to wszystko?

Aby zmienić nazwisko po rozwodzie, trzeba złożyć oświadczenie u kierownika urzędu stanu cywilnego w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w Polsce – nie musi odpowiadać miejscu zamieszkania ani miejscu zawarcia związku małżeńskiego. Jak przygotować się do wizyty?

  1. Umów się wcześniej na wizytę przez internet lub telefon.
  2. Uiść opłatę skarbową. Złożenie oświadczenia wiąże się z opłatą urzędową w wysokości 11 złotych do zapłacenia w kasie urzędu lub przelewem.
  3. Zabierz ze sobą dokument tożsamości: dowód osobisty albo paszport i dowód uiszczenia opłaty skarbowej.
  4. Przygotuj dane o miejscu, gdzie sporządzono akt małżeństwa oraz dacie uprawomocnienia orzeczenia sądu o rozwodzie (informacje przekaż urzędnikowi ustnie).
  5. Jeśli rozwód został orzeczony za granicą, w Urzędzie stanu cywilnego trzeba przedstawić dodatkowe dokumenty.

Jak wrócić do panieńskiego nazwiska za granicą

Aby zmienić nazwisko po rozwodzie, nie musisz przyjeżdżać do Polski – jest to również możliwe za granicą. Opłata konsularna wynosi 50 euro. Po jej uiszczeniu udaj się do konsula z dokumentem tożsamości i dowodem zapłaty. Oprócz tego przygotuj również odpis prawomocnego orzeczenia sądu o rozwodzie albo odpis zupełny aktu małżeństwa z informacją o rozwodzie.

Kiedy można używać nazwiska panieńskiego?

Urzędnik USC może od razu sporządzić protokół podczas składania wniosku o zmianę nazwiska. Następnie pismo przekazuje się do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt małżeństwa. Wtedy jest na niego nanoszona wzmianka, dzięki której każdy odpis aktu będzie zawierał aktualne nazwisko rozwiedzionej osoby. Eksmałżonek, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił nazwisko, może powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem po wprowadzeniu zmiany w akt małżeństwa.

jak wrócić do panieńskiego nazwiska

Zmiana nazwiska po rozwodzie po upływie 3 miesięcy od rozwodu

Po upływie 3 miesięcy od rozwodu wciąż możesz ubiegać się o zmianę nazwiska – po tym terminie możliwa jest tylko administracyjna zmiana nazwiska (sytuacja wygląda tak samo w przypadku separacji). Oznacza to, że warto zwrócić się o pomoc do prawnika, np. z Kancelarii Adwokackiej Szantar. Organ administracyjny rozpatruje każdy wniosek indywidualnie, ponieważ we wniosku powinno znaleźć się uzasadnienie zmiany nazwiska po rozwodzie. Przykład w tym przypadku znajdziesz w art. 4 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 10). Zmiany nazwiska dokonasz, jeśli:

  • nazwisko jest ośmieszające lub nielicujące z godnością człowieka,
  • zmiana sankcjonuje nazwisko rzeczywiście używane,
  • nazwisko zostało bezprawnie zmienione,
  • zmiana następuje zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo osoba również posiada.

Nasi doświadczeni prawnicy przeprowadzą Cię przez tę procedurę, pamiętaj jednak o obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 37 złotych. Wniosek, który przedstawisz USC albo konsulowi powinien zawierać informacje takie jak:

  • imię, nazwisko i nazwisko rodowe,
  • dane kierownika USC, który sporządził akt małżeństwa,
  • nr PESEL i adres do korespondencji,
  • uzasadnienie zmiany nazwiska,
  • oświadczenie, że w tej samej sprawie nie zostało złożone pismo do innego USC albo nie została wydana decyzja odmowna.

Od decyzji USC przysługuje odwołanie.

Zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie

Zmiana nazwiska po rozwodzie jednego z rodziców nie wpływa na nazwisko dziecka. Jeśli jeden opiekun chce to zrobić, musi uzyskać również zgodę drugiego opiekuna. Pozwolenie nie jest wymagane, jeśli rodzic:

  • stracił władzę rodzicielską,
  • nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych,
  • nie może zostać zlokalizowany.

Wówczas o zmianę nazwiska dziecka po rozwodzie trzeba wnioskować do sądu opiekuńczego, należy jednak mieć odpowiednie uzasadnienie.

Jeśli dziecko ukończyło już 13 lat, nie możesz zmienić mu nazwiska bez jego zgody.

Żądanie zmiany nazwiska po rozwodzie

W niektórych sytuacjach zdarza się, że jedna strona nie chce, aby drugie z eskmałżonków nosiło ich nazwisko. Czy można wówczas żądać zmiany nazwiska po rozwodzie? Nie. Decyzję taką podejmuje wyłącznie ten z małżonków, który wskutek zawarcia ślubu zmienił nazwisko. Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z końca lat siedemdziesiątych uznał, że były mąż nie może wymagać odebrania byłej żonie prawa do nazwiska nabytego przez małżeństwo. Nie przewiduje tego także Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Czy warto zmienić nazwisko po rozwodzie?

Powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, a właściwie związana z nim procedura, może zniechęcać rozwodników. Warto się jednak nad nim zastanowić. Taka zmiana pozytywnie wpłynie na Twoje samopoczucie, pozwoli Ci odseparować się od przeszłości i rozpocząć kolejny etap życia. Odzyskanie nazwiska sprzed ślubu nie musi być trudne – prawnicy z Kancelarii Adwokackiej Szantar Ci w tym pomogą, niezależnie, czy chcesz dokonać zmiany nazwiska po rozwodzie czy separacji.

FAQ:

1. Ile kosztuje zmiana nazwiska po rozwodzie?

Jeśli od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego nie minęło 3 miesiące, opłata skarbowa wynosi 11 złotych, po tym okresie – 37 złotych. W przypadku składania oświadczenia za granicą, konsul wyznacza wysokość opłat, jednak zazwyczaj jest to 50 euro.

2. Od kiedy można używać poprzedniego nazwiska?

Kiedy kierownik USC naniesie na akcie małżeństwa adnotację o zmianie nazwiska.

3. Czy mąż może żądać zmiany nazwiska po rozwodzie?

Nie, od orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który zmienił nazwisko wskutek zawarcia małżeństwa, musi sam podjąć decyzję o powrocie do nazwiska panieńskiego.

ograniczenie praw rodzicielskich

Ograniczenie praw rodzicielskich – kiedy sąd ingeruje w wychowywanie dziecka?

Do wychowania dziecka nie zawsze są konieczne dwie osoby. Czasem zachowanie rodzica na tyle zagraża zdrowiu lub bezpieczeństwu pociechy, że odpowiednim rozwiązaniem będzie ograniczenie władzy rodzicielskiej, a w skrajnych przypadkach – odebranie praw rodzicielskich matce lub ojcu. Wyjaśniamy, jak rodzic może walczyć o dobro dziecka i jak takie sprawy są rozpatrywane w sądzie.

Czym jest władza rodzicielska?

Wiele osób uznaje władzę rodzicielską i prawa rodzicielskie jako terminy równoznaczne – nie jest to jednak do końca prawda. Władza rodzicielska jest czymś więcej, bo obejmuje zbiór praw i obowiązków rodzicielskich. Jeśli artykuł w sieci opisuje odebranie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej, to zawsze będzie chodzić właśnie o prawa rodzicielskie – obowiązki rodzica nie będą ani ograniczone, ani odebrane przez sąd. Szerzej o tym, jak wyglądają te obowiązki po odebraniu władzy rodzicielskiej, napisaliśmy niżej.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy o władzy rodzicielskiej w art. 95 wspomina w następujący sposób:

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw.

Ważny jest również fragment, w którym czytamy, że wykonywanie władzy rodzicielskiej powinno być zgodne nie tylko z dobrem dziecka, ale też z interesem społecznym. Zarówno prawa, jak i obowiązki rodzicielskie przysługują matce i ojcu do momentu osiemnastych urodzin pociechy, chyba że wcześniej rodzic umrze albo nastąpi ograniczenie lub odebranie praw rodzicielskich.

Prawa rodzicielskie ojca i matki dziecka obejmują głównie wychowanie pociechy zgodnie z własnymi przekonaniami, o ile nie będą w sprzeczności z interesem społecznym i będą uwzględniać wolność, godność i stopień dojrzałości pociechy. Pełnia władzy rodzicielskiej umożliwia rodzicom decydowanie o edukacji, miejscu pobytu, leczeniu czy codziennych zajęciach dziecka, a także pozwala im kształtować jego światopogląd. Oprócz tego rodzice mają np. dostęp do dokumentacji medycznej, kiedy potomek przebywa w szpitalu.

Kiedy ojciec nabywa prawa rodzicielskie?

Prawa rodzicielskie ojca i matki się nie różnią – inny może być jedynie moment ich nabycia. W przypadku matki i jej męża władza rodzicielska powstaje w momencie narodzin dziecka. Jeśli jednak rodzice nie są małżeństwem, to ojciec zyska pełnię praw i obowiązków dopiero po ustaleniu ojcostwa. Możliwe jest więc odebranie bądź ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu, jak i matce.

czy matka ma prawo nie dać dziecka ojcu

Ograniczenie a pozbawienie władzy rodzicielskiej

Zarówno ograniczenie, jak i odebranie praw rodzicielskich to dla sądu ostateczność, którą jednak może wprowadzić, jeśli zdrowie, bezpieczeństwo lub dobro dziecka są zagrożone. Pozbawienie praw rodzicielskich to najsurowszy wymiar kary dla rodzica, dlatego sąd może zastosować alternatywę – ograniczenie władzy rodzicielskiej. Wszystko zależy od tego, jak zachowanie rodzica wpływa na dziecko i jego życie oraz interes społeczny. Czasem na tyle zagraża dobru pociechy, że trzeba zabrać rodzicowi wszystkie prawa rodzicielskie – wtedy mowa o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Jeśli jednak odebrano mu tylko część z nich – wtedy chodzi o ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Zarówno odebranie, jak i ograniczenie praw rodzicielskich może mieć charakter trwały lub tymczasowy – sąd może zdecydować, że przeszkoda we właściwym wykonywaniu władzy rodzicielskiej zniknęła i przywrócić rodzicowi pełnię praw. Może też być tak, że dojdzie do ograniczenia władzy rodzicielskiej, a później pojawią się argumenty do odebrania praw rodzicielskich – sąd może wtedy zastosować bardziej restrykcyjny środek ochrony dobra dziecka.

Przyczyny ograniczenia praw rodzicielskich

Powody odebrania i ograniczenia praw rodzicielskich dzielą się na trzy główne kategorie:

Nadużywanie władzy rodzicielskiej

Przykłady zachowań, w których rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej to:

  • zmuszanie dziecka do pracy ponad jego siły, żebrania, popełniania przestępstw;
  • stosowanie przemocy fizycznej lub znęcanie się nad dzieckiem psychicznie;
  • agresja wobec dziecka lub drugiego rodzica;
  • wykorzystywanie seksualne najmłodszego;
  • demoralizacja dziecka,
  • nastawianie go wrogo do drugiego rodzica.

Rażące zaniedbywanie obowiązków rodzicielskich

W tym przypadku sąd może odebrać lub ograniczyć prawa rodzicielskie ojcu bądź matce za:

  • porzucenie dziecka,
  • niepłacenie alimentów,
  • zaniedbanie obowiązku szkolnego pociechy,
  • brak zainteresowania dzieckiem,
  • nadużywanie alkoholu,
  • uzależnienie od narkotyków, hazardu.

Zarówno zaniedbania obowiązków rodzicielskich, jak i nadużycia praw rodzicielskich mogą być jednorazowymi sytuacjami, które nie muszą od razu prowadzić do radykalnej ingerencji sądu. Jeśli jednak sytuacje się powtarzają, przez co dobro dziecka jest nieustannie zagrożone, sąd może przytoczyć je właśnie jako argumenty do ograniczenia praw rodzicielskich lub ich całkowitego odebrania.

Przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej

Zdarza się, że rodzic jest niezdolny do prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej z powodu trwałej przeszkody, takiej jak:

  • pobyt w więzieniu,
  • poważna choroba, np. psychiczna,
  • zaginięcie rodzica,
  • długotrwały wyjazd za granicę i zerwanie kontaktów z dzieckiem.

Odebranie praw rodzicielskich ojcu – powody

Zdarza się, że ojciec wyjedzie za granicę np. w celach zarobkowych. Z biegiem czasu jego kontakty z dzieckiem i drugim rodzicem mogą się na tyle osłabić, że więź całkowicie zaniknie. Rodzic, który na co dzień zajmuje się pociechą, może wówczas dążyć do odebrania lub ograniczenia praw rodzicielskich, jeśli uzasadni, że obecna sytuacja uniemożliwia mu bezproblemowe podejmowanie decyzji istotnych dla dziecka i jego życia.

Do pozbawienia praw rodzicielskich może więc dojść nie tylko wtedy, gdy zachowanie rodzica zagraża bezpieczeństwu lub zdrowiu dziecka, ale także gdy jeden z rodziców nie może swobodnie decydować o najważniejszych kwestiach w wychowaniu dziecka.

wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej

Z czym wiąże się pozbawienie praw rodzicielskich?

Ograniczenie praw rodzicielskich oznacza, że możesz mieć jeszcze jakiś (choć czasem minimalny) wpływ na wychowanie i kształtowanie światopoglądu dziecka. Jeśli jednak dojdzie do pozbawienia władzy rodzicielskiej, Twoja rola w kierowaniu życiem pociechy się kończy. Rodzic nie może dłużej decydować o edukacji, leczeniu, miejscu pobytu, zajęciach i przyszłości dziecka. Nie może też rozporządzać jego majątkiem i nie otrzyma informacji o jego stanie zdrowia, gdy znajdzie się w szpitalu.

Pozbawienie praw rodzicielskich a alimenty

Wniosek o pozbawienie praw rodzicielskich nie ma żadnego wpływu na obowiązki rodzica względem potomka. Nadal musi łożyć na utrzymanie swojego dziecka, czyli wypełniać obowiązek alimentacyjny.

Odebranie praw rodzicielskich a dziedziczenie

Ojciec lub matka z orzeczeniem o ograniczeniu władzy rodzicielskiej nie mają żadnych praw do majątku dziecka, więc nie mogą po nim dziedziczyć. Z kolei dziecku nadal przysługuje spadek po śmierci rodzica, któremu ograniczono lub odebrano władzę rodzicielską.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej a utrzymywanie kontaktu z dzieckiem

Samo ograniczenie praw rodzicielskich ojcu lub matce czy nawet odebranie władzy rodzicielskiej nie oznacza, że rodzic ma zakaz utrzymywania kontaktu z dzieckiem. Jeśli sąd mu tego nie zabroni, a drugi rodzic i sama pociecha wyrażą na to zgodę, wspólne spotkania się możliwe.

Jakie skutki ma ograniczenie władzy rodzicielskiej?

Zdarza się, że zamiast do pozbawienia praw dojdzie tylko do ograniczenia władzy rodzicielskiej. Pozbawienie praw rodzicielskich oznacza, że rodzic nie ma już żadnej władzy rodzicielskiej, a ograniczenie daje mu nadal niektóre przywileje. Sąd musi wówczas dokładnie określić, w jakich sprawach rodzic nie będzie mógł decydować. W pozostałych kwestiach nie ma jednak pełnej dowolności – wszystko i tak będzie musiał konsultować z rodzicem, któremu pozostawiono pełnię władzy rodzicielskiej. To, jak ograniczenie praw rodzicielskich ojcu czy matce wpłynie na ich relacje z dzieckiem, zależy więc od jakości stosunków między rodzicami. Czy matka ma prawo nie dać dziecka ojcu? Tak, jeśli zostanie mu ograniczona władza rodzicielska.

Wyróżniamy niezawinione i zawinione ograniczenie praw rodzicielskich. Pierwsze wiąże się zwykle z rozłąką rodziców, a jego celem jest ułatwienie decydowania o dziecku rodzicowi, który zajmuje się pociechą na co dzień. Sąd może też ograniczyć prawa rodzicielskie jednego lub obojga rodziców z urzędu. W konsekwencji rodzinie może być np. przydzielony nadzór sądu opiekuńczego albo kurator.

Zdarza się, że rodzic jest kierowany na terapię, albo że dziecko umieszcza się w rodzinie zastępczej, domu dziecka lub innej placówce, która w oczach sądu lepiej zadba o jego bezpieczeństwo. Jeśli oboje rodzice mają ograniczoną władzę rodzicielską, o niektórych kwestiach związanych z wychowaniem dziecka będzie decydował sąd opiekuńczy.

Odebranie władzy rodzicielskiej – sprawa w sądzie

Żeby zainicjować postępowanie sądowe, trzeba złożyć wniosek o odebranie praw rodzicielskich lub ich ograniczenie. Może go napisać nie tylko rodzic, lecz każda osoba, która dowie się, że dobro dziecka jest zagrożone, np. kurator, nauczyciel, inny członek rodziny. Każdy może interweniować, gdy najmłodszym dzieje się krzywda. Sąd może również rozpocząć takie postępowanie z urzędu.

Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej lub pozbawienie praw rodzicielskich składa się do sądu rejonowego (wydział rodzinny) w okręgu stałego pobytu dziecka. Muszą się w nim znaleźć po pierwsze wszystkie potrzebne dane, czyli data i miejscowość, oznaczenie sądu, imiona, nazwiska, numery PESEL i adresy uczestników postępowania (wnioskodawcy, rodziców, dziecka). Oprócz tego wnioskodawca zapisuje swoje żądania i uzasadnia, dlaczego sąd powinien odebrać bądź ograniczyć rodzicowi (lub rodzicom) prawa rodzicielskie. Do wniosku można jeszcze dołączyć prośbę o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka.

Załącznikami do wniosku są dowody, które przemawiają za żądaniem wnioskodawcy. Jakie dowody na ograniczenie praw rodzicielskich będą przekonujące? Mogą to być wydruki maili, SMS-ów, nagrania, fotografie, dokumenty medyczne, różne zaświadczenia. W gromadzeniu materiału dowodowego najskuteczniej pomoże Ci adwokat.

Oprócz tego na poparcie swoich twierdzeń wnioskodawca wskazuje świadków – ich zeznania będą niezwykle cennymi dowodami w sprawie, więc warto wybrać osoby, które rzeczywiście mogą się szczerze wypowiedzieć na temat zachowania rodzica i jego relacji z dzieckiem. Do wniosku dołącza się również akty urodzenia małoletnich dzieci lub dziecka.

Ograniczenie praw rodzicielskich – o co pyta sąd na rozprawie?

Sąd musi przede wszystkim ustalić, czy zachowanie rodzica powoduje zagrożenie dobra dziecka. Ma do dyspozycji dowody, a także zeznania świadków, rodziców, a czasem także najmłodszego – rozmowa z dzieckiem nie odbywa się jednak na sali rozpraw.

Podczas rozprawy sąd może zadać rodzicowi takie pytania jak:

  • Dlaczego dążysz do pozbawienia praw rodzicielskich drugiego rodzica?
  • Czy zgodne dzielenie się władzą rodzicielską jest możliwe?
  • Jakie relacje wiążą dziecko z rodzicem? Jak wyglądają ich kontakty? Jak często się spotykają?
  • Jak pociecha czuje się po spotkaniu z rodzicem? Czy mu ufa? Czy martwi się o swoje bezpieczeństwo?
  • Czy w domu dochodzi lub dochodziło do przemocy?

kiedy ojciec może odebrać dziecko matce

Ograniczenie praw rodzicielskich, pozbawienie władzy rodzicielskiej – podsumowanie

Na koniec przedstawiamy skrót najważniejszych informacji – po więcej zapraszamy do naszej kancelarii.

Czym jest ograniczenie praw rodzicielskich?

Ograniczenie władzy rodzicielskiej (czyli praw rodzicielskich) to odebranie rodzicowi pewnych, wskazanych przez sąd praw względem pociechy, np. prawa do decydowania o jego miejscu zamieszkania, edukacji czy leczeniu.

Jakie skutki ma ograniczenie praw rodzicielskich?

Jeśli ograniczenie dotyczy obojga rodziców, sąd może nałożyć na nich nadzór kuratora, sądu opiekuńczego, skierować na terapię, a nawet umieścić dziecko w rodzinie zastępczej lub placówce wychowawczej. Jeśli ograniczenie praw rodzicielskich obejmuje jednego rodzica, to może on wykonywać prawa, które mu pozostawiono tylko za zgodą drugiego rodzica, który ma pełną władzę rodzicielską.

Czym jest pozbawienie władzy rodzicielskiej?

To surowszy wymiar kary niż ograniczenie praw rodzicielskich ojcu czy matce. Sąd odbiera wówczas rodzicowi wszystkie prawa związane z dzieckiem.

Czy odebranie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej pociąga za sobą zakaz kontaktów z dzieckiem?

Nie, pod warunkiem, że sąd nie wyda takiego zakazu. Jeśli jeden rodzic nie ma pełnej władzy rodzicielskiej, to może kontaktować się z pociechą tylko za zgodą drugiego rodzica.

Kiedy ojciec może odebrać dziecko matce?

Płeć rodzica nie ma znaczenia – sąd odbiera rodzicowi władzę rodzicielską na podstawie przesłuchania rodziców i świadków oraz dowodów w sprawie. Na pierwszym miejscu zawsze stawia zdrowie, bezpieczeństwo i dobro dziecka.

Gdzie złożyć wniosek o ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej?

Wniosek może złożyć każdy w wydziale rodzinnym sądu rejonowego w okręgu zamieszkania dziecka.

Ile trwa sprawa o pozbawienie praw rodzicielskich?

To zależy od tego, jak silną linię obrony przygotuje drugi rodzic – walka może być bardzo zacięta, a więc długotrwała. Do ograniczenia lub odebrania władzy rodzicielskiej zwykle nie dochodzi już na pierwszej sprawie sądowej. Ingerencja sądu we władzę rodzicielską ma daleko idące skutki nie tylko dla samych rodziców ale także dla małoletniego, a więc rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno być poprzedzone dokładnym postępowaniem dowodowym. 

FAQ:

1. Z jakich powodów można ograniczyć prawa rodzicielskie?
  • nadużywanie władzy rodzicielskiej, np. stosowanie przemocy, zmuszanie dziecka do pracy ponad jego siły;
  • zaniedbywanie obowiązków rodzicielskich, np. nadużywanie alkoholu, niepłacenie alimentów;
  • trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, np. poważna choroba, pobyt w więzieniu
2. Jak pozbawić praw rodzicielskich?

Każdy, kto chce zainterweniować, kiedy dobro dziecka jest zagrożone, może złożyć do sądu rejonowego wniosek o ograniczenie lub odebranie władzy rodzicielskiej jednemu bądź obojgu rodzicom.

3. Czy można odzyskać odebrane prawa rodzicielskie?

Tak, jeśli sąd odebrał lub ograniczył prawa rodzicielskie tymczasowo. Jeśli przeszkoda w prawidłowym wykonywaniu władzy rodzicielskiej zniknie, rodzic może ubiegać się o przywrócenie mu praw rodzicielskich.